wbrakman.nl

Zojuist verschenen/Te verschijnen

Klik hier voor recensies van recent verschenen werk

Nazomer

In het gemis ligt de diepste beleving

Door Arjan Peters: Lezing, gehouden bij de presentatie van Nazomer van Willem Brakman, op 29 oktober 2003 in het Stadhuis te Enschede

De Twin Towers van het World Trade Center in New York waren zojuist ineengezegen, toen een tweede historisch moment zich aandiende: in oktober 2001 werd ik van het treinstation van het 'onlieflijke stadje E.' opgehaald door Willem Brakman. Achter het stuur van zijn auto bracht hij me naar zijn woning in Boekelo, waar ik hem zou interviewen voor de Volkskrant naar aanleiding van het verschijnen van zijn essaybundel Vrij uitzicht. Brakman zette de sokken er in. Plankgas scheurden we Enschede door, als wilde hij zijn voormalige woonplaats zo spoedig mogelijk achter zich laten...



Lees verder en klik op lezing

Toespraak burg. Mans op 29 oktober t.g.v. de officile overhandiging van 'Nazomer,' het 50ste boek van Willem Brakman in het stadhuis.

Geachte heer Brakman, vrienden van de schrijver, dames en heren,

Veel is in zijn algemeenheid gezegd over de jeugd en jonge jaren van een schrijver als een schier onuitputtelijke bron van inspiratie voor een rijk en vruchtbaar schrijversleven. Hoe zit dat bij de schrijver Willem Brakman? Den Haag vormde het liefelijke decor van zijn jeugd waar hij aansprekende teksten over heeft geschreven. In schril contrast met Enschede waar hij het grootste deel van zijn leven heeft gewoond, maar waarover hij zich regelmatig op bittere toon over uit laat.

Klik hier voor de gehele tekst

Brakman licht Nazomer toe

Bij de presentatie van zijn roman Nazomer las Willem Brakman enkele passages voor uit dit boek en voegde er een stukje aan toe om het verhaal te profileren, zoals hij zei. Uitgeverij Querido zou deze tekst in de tweede druk als appendix kunnen toevoegen.

"Ik heb een dubbelganger, zijn naam is B. Bij het schrijver loert hij over mijn schouder, zijn ongeschoren gezicht kijkt mij vanuit de spiegel aan, het is een bleek wat pafferig type en ongeveer van mijn leeftijd. Menigmaal ziet hij er ouder uit of jonger. Op een avond verraste ik hem toen hij in het medicijnkastje van mijn vrouw stond te woelen, op zoek naar slaaptabletten om mij te vergiftigen. Als ik in de vroege ochtend, licht aangeschoten de voordeur opendoe, g1uurt hij met getrokken mes in de een of andere hoek van de duistere gang. Dagelijks stuurt hij mij brieven waarin hij met zelfmoord dreigt of mijn raadselachtige verdwijning aankondigt. Als je niet vrijwillig een kopje kleiner wordt, schrijft hij, dan zal k je helpen. En van ons moet er aan geloven. Het is ik of ik."

Dames en heren, Zeker, ik schrijf lastige en wat bizarre boeken en wel om in de pas te blijven met de wereld van nu. Zo is Nazomer een humoristisch boek, maar ware humor is het dragelijk maken van het ondragelijke. Ik heb een boek gewijd aan Don Quichot, een voortreffelijke ridder die door Scheveningen kleppert en verdacht veel op mij lijkt. Het is ook een droevige figuur, want verstrikt in het raadsel steeds te worden afgewezen op het beste wat hij te bieden heeft. En zo is het stukje over de dubbelganger waarmee ik Nazomer profileerde een verwijs naar de Duitse toneelschrijver Grabbe die loepzuiver vaststelde: "Alleen de vertwijfeling kan o ns redden..". Ontwikkel, zo is mijn advies, een speurzin naar een centraal thema en mocht dat tot niets voeren dan is het nog geen verloren tijd, want troost u met de uitspraak, "Wie zoekt en vindt heeft slecht gezocht."

Scnes van de geest

Trouw, Recensie, Boeken, zaterdag 20 september 2003

Tom. van Deel

In zijn vijftigste roman verkent Brakman wederom op geheel eigen wijze het labyrintische geheugen. Dat zijn romans niet altijd gemakkelijk weglezen realiseert hij zich wel, maar hij verdedigt zich welsprekend: ,,Mijn teksten zijn niet duister en niet morbide, ze ademen een vibrerende lust, hebben kleur, hitte en kou, bijwijlen de ontnuchterende helderheid van het vroege ochtendlicht, maar voor alles hebben zij een ritme en een onmiddellijkheid die zeer gecompliceerd is.''

Klik op Recensie voor de gehele tekst van de recensie

'Alleen een tweede P.C. Hooftprijs kan schrijver Willem Brakman stoppen'

HENK AALBERS, De Gelderlander, 30 oktober, 2003

ENSCHEDE - Schrijver Willem Brakman, de tachtig gepasseerd inmiddels, zat gisteren te genieten op de voorste rij tijdens zijn jubileumfeest in het stadhuis van Enschede. Het jubileum betrof de uitgave van zijn vijftigste boek: de roman Nazomer. De veelschrijver en P.C. Hooftprijswinnaar (1980) werd toegesproken door bewonderaars en een enkele hoogwaardigheidsbekleder.

Burgemeester Mans tijdens de toespraak

Hoe verleidelijk is het niet om een groot schrijver die binnen je gemeentegrenzen woont, in te lijven als de jouwe, als een 'zoon' van je gemeente. Het pleit voor burgemeester Jan Mans van Enschede dat hij in zijn toespraak Brakman in zijn waarde liet. Want Brakman woont weliswaar in de gemeente van Mans in Boekelo om precies te zijn maar hij heeft over Enschede nooit veel aardigs gezegd en geschreven. Integendeel, als Enschede in een verhaal van Brakman voorkwam, schreef hij er veelal op 'ietwat bittere toon' over, gaf Mans ruiterlijk toe.

Maar, wist de burgemeester, het is niet allemaal kommer en kwel als Brakman het over Enschede heeft, want over de prachtige kastanjeboom op het schoolplein aan de Emmastraat heeft de auteur zich ooit zeer lyrisch uitgelaten. En bovendien: Brakman woont al bijna vijftig jaar in Enschede; er moet dus wel iets zijn dat hem aan die gemeente en omgeving bindt, aldus Mans. "Enschede is in ieder geval een van zijn inspiratiebronnen en zijn literaire loopbaan is hier begonnen." Om aan te tonen dat het met de gemeente niet (meer) zo treurig gesteld is als uit het werk van Brakman blijkt, wil Mans graag een keer met de schrijver een 'realistische wandeling door Enschede' maken.

Mans eindigde toch trots. Want Brakman is inmiddels wel degelijk een 'gevestigd inwoner'. Tot genoegen van de burgemeester heeft de schrijver zelfs zitting in de jury die zich moet uitspreken over het monument ter nagedachtenis aan de vuurwerkramp.

Ronduit briljant was de toespraak van literair criticus Arjan Peters. "Het is daar niet pluis", zei Peters over het literaire universum van Willem Brakman. "Na het lezen van Brakman betreedt je de wereld met argwaan en wantrouwen." Hij behandelde de (vermeende) moeilijkheid van het werk van Brakman. Het beeld bestaat aldus Peters, dat Brakman 'in tongen spreekt voor een duister clubje ingewijden'. "Mensen schrikken als ze de naam Brakman horen." Ten onrechte, want voor niet-gemakzuchtigen is er heel veel te genieten, zei Peters.

Arjan Peters tijdens de toespraak

Brakman had de lachers op zijn hand toen hij het begin van zijn nieuwste roman voorlas. De ik-figuur ontvangt op de eerste bladzijde met graagte een rouwkaart, omdat die 'weer wat leven in de brouwerij bracht'. Dat is nou typisch Brakman. Zijn 51ste boek komt er overigens aan.

Willem Brakman tijdens de toespraak

Misschien is hij inderdaad alleen te stoppen met ng een P.C. Hooftprijs, plus een koninklijke onderscheiding, zoals Peters suggereerde.

Een publiciteitsoffensief met ups en downs

Enno de Witt, De Roskam, september 2003

Ter gelegenheid van zijn vijftigste reguliere boek was de Boekelose schrijver Willem Brakman ineens op de vreemdste mediaplekken. Het publiciteitsoffensief begon met een tenenkrommende poging op de regionale rampenzender, en leidde via Barend en Van Dorp tot de gebruikelijke besprekingen in kranten en weekbladen. Zoals altijd ging het weer over de veronderstelde ontoegankelijkheid van zijn romans en verhalen, een mythe die los van het werk zelf een geheel eigen leven is gaan leiden, en nu eindelijk maar eens uit de wereld moet, om te beginnen uit Overijssel.

Klik hier voor de gehele tekst

De Grote Willem Brakman-avond

Perdu, Vrijdag 19 december 2003

Vrijdag 19 december
Aanvang 20.30
Toegang 5/4 euro
Stichting Perdu, kloveniersburgwal 86, 1012 CB - Amsterdam
Reserveren: 020-4220542
zie ook Perdu

De Grote Willem Brakman-avond
m.m.v. Willem Brakman, Niels Cornelissen, Tom van Deel, Gerrit Jan Kleinrensink en Bart Vervaeck

De nieuwste roman van Willem Brakman (1922) heet Nazomer. Het is de tweede roman van zijn hand die dit jaar verscheen (eerder was er De Gifmenger) en de vijftigste in zijn oeuvre. Het lijkt er niet op dat het bij deze roman blijft. De eenenvijftigste ligt al in manuscript bij de uitgever (De afwijzing). Een roman van Brakman stelt hoge eisen aan de lezer. Wat betekent het (schijnbare) gebrek aan samenhang? Ondanks (of juist door) deze moeilijkheidsgraad wordt zijn werk door critici hoog gewaardeerd. Toch vindt zijn werk moeilijk de weg naar het grote publiek. Perdu nodigde de octogenarius en enkele Brakman-deskundigen uit om te spreken over verschillende aspecten van het werk.

Niels Cornelissen, student Filosofie en Moderne Nederlandse Letterkunde aan de UvA, gaat in zijn lezing na wat enkele opvallende dualiteiten in Nazomer te betekenen zouden kunnen hebben. Gerrit Jan Kleinrensink vertelt over de biografie die hij over Brakman aan het schrijven is en waarvoor hij in nauw contact met de schrijver zelf staat. Bart Vervaeck, literatuurwetenschapper te Brussel en criticus, promoveerde op het werk van Brakman en komt aan het woord over diens (problematische) verhouding tot het postmodernisme. Na de pauze zal Brakman genterviewd worden door neerlandicus en Trouw-criticus Tom van Deel.

mail voor informatie naar: perdu@perdu.nl

Onno Blom over Nazomer

Nazomer, de roman met de toepasselijke titel, is de vijftigste roman van Willem Brakman. Het is een verbluffend getal waarmee Brakman de duivelkunstenaar Simon Vestdijk, die tweenvijftig romans op zijn naam heeft staan, naar de kroon steekt. Het is misschien ng verbluffender als je bedenkt dat Brakman pas op 39-jarige leeftijd debuteerde, in 1961, met de roman Een winterreis. Daarna was hij - ook al vertelde hij in interviews telkenmale dat hij in feite een ,,trage schrijver" was - niet meer te stelpen. Elk jaar verschenen er tenminste twee romans van zijn hand.

Klik hier voor de gehele tekst.

Nazomer: de recensie van Vervaeck

22 oktober 2003, De Financieel-Economische Tijd.

In het laatste deel van zijn Afscheidssymfonie liet Haydn elk instrument na een kleine solo verdwijnen. En na n stonden de muzikanten op en verlieten ze het podium, tot alleen Haydn overbleef. Aan die leegloop doet de nieuwe roman van Brakman denken. 'Es ist ein kurios melancholisches Stckchen,' zei Mendelssohn over Haydns symfonie. En dat is meteen de perfecte omschrijving van Brakmans 'Nazomer'.

Klik hier voor de gehele tekst.

Herinneringen in een magisch licht

door: Andr Matthijsse, Haagse Courant 17/10/03.

"...Al met al is dit precies waarom Willem Brakman tot onze grootste schrijvers van de laatste halve eeuw behoort. Omdat hij schrijft hoe hij denkt dat een schrijver schrijven moet. Niet vanwege incest of moord, maar vanwege de woorden en de beelden die opborrelen en die een schrijver maar te volgen heeft. En om elk misverstand te voorkomen, Brakman rekent ook graag onmiddellijk af: 'Wie niet bij machte is dit in te zien, reken ik tot de knotwilgen, de kleinhoofdigen, de microcefalen.'"



Lees de gehele recensie en klik op Recensie

De zaken liggen niet zo simpel

Een roman van Willem Brakman stelt een recensent voor problemen. Hoe vertel je over een verhaal dat zich eigenlijk niet laat samenvatten? Is er eigenlijk wel een verhaal? Hoe maak je duidelijk dat het toch de moeite waard is de roman te kopen? Is het genoeg om te zeggen dat de vijftigste roman van Brakman, Nazomer, 'diepzinnig' en 'grappig' is? Een betoog waarom de roman juist door dit onsamenhangende verhaal zo goed is.

door: Niels Cornelissen, Babel, Universiteit van Amsterdam, novembernummer.

Klik hier voor de gehele tekst.

De humor van een onbegrepen dichter

Door Henk Aalbers: De Gelderlander, vrijdag 12 december 2003 en verder in enkele andere GD-bladen,

Komt een zwaarmoedige man bij de dokter. Zegt de dokter: 'Zucht eens diep'. Zegt de man: 'Ik de niet anders.' Een mop van de straat? Nee, een passage uit de nieuwe roman van veelschrijver Willem Brakman , de bejaarde auteur (1922) die bij velen als moeilijk, zo niet onbegrijpelijk bekend staat en die het sinds jaar en dag met een kleine schare liefhebbers moet doen. Misschien wel de schrijver met de meeste lezers die ooit aan een boek van hem zijn begonnen maar dat niet hebben uitgelezen. Er is veel te lachen in Nazomer, Brakmans vijftigste boek. Dat begint al op de eerste bladzijde, wanneer de ik-figuur post ontvangt: 'Een rouwkaart, die om dat zo maar eens te zeggen weer wat leven in de brouwerij bracht'. Op de begrafenis van de man in kwestie is de ik-figuur de enige aanwezige. De begrafenisondernemer is zo goed geweest een 'piepklein bosje bloemen' bij de kist te plaatsen. Op een lint de kostelijke tekst: 'De Verenigde Uitvaarten: sneller, goedkoper, veiliger.' En er zit meer grappigs in de roman. Maar het zou onjuist zijn Nazomer als een 'leuk boek' aan te prijzen. Daarmee zet je veel potentile lezers op het verkeerde been en doe je Brakman tekort.



Lees verder en klik op recensie

xhtml 1.0 | contact | disclaimer | copyright