wbrakman.nl

Bric à Brac

Een archief van eerdere berichten. Beschikbare jaren: 2017 - 2016 - 2015 - 2014 - 2013 - 2012 - 2011 - 2010 - 2009 - 2008 - 2007 - 2006 - 2005 - 2004 - 2003 - 2002 - 2001.

Dit is 2016

Willem Brakman: Goede feestdagen



Tekening: Willem Brakman

Brakman en het vorstelijke (2); Wim Noordhoek


" Bij de begrafenis van Helga Ruebsamen dook een brief op waarin ze zoon Steven vertelt van haar ontmoeting met zijn vader Willem Brakman in de Haagse Paleistuin in 2004. Op weg naar de toekenning door Hare Majesteit van een prijs aan Hella Haasse  Een brief die herinnert aan wat beschreven staat in Brakmans ‘Van de in hogere kringen verliefde’ (1990).'

Klik HIER om verder te lezen

In de Paleistuin; Wim Noordhoek


Beatrix ontvangt Hella Haasse

" Steven Brakman stuurde me deze brief over zijn vader Willem, gekregen van Helga Ruebsamen. Over hun nachtelijkse dwaaltocht in Den Haag, op weg naar het paleis, waar ze de koningin een hand mochten geven. Helga's brief is van 22 december 2011:
 'Zonder mij nu daarvoor op de borst te willen kloppen mag ik zeggen, dat er nog maar weinig Hagenaars zijn, zo goed thuis in de Paleistuin als ik, die er jarenlang naast heeft gewoond en die er met hond en kat elk hoekje, gaatje en grasje van heeft verkend. Toen was het nog niet de Paleistuin van nu, beslist niet. Het was een verwaarloosd, achterop geraakt binnenstadspark, waarin vooral nachtbrakers en zwervers hun heil zochten.
Tegenwoordig kom je er niet meer in zonder legitimatie, stempel van de burgemeester, koninklijk bevel of verzoek.'

Klik HIER om verder te lezen


Het verhaal gaat verder:
"Maar wat gebeurde er nu verder in de duistere Paleistuin op die avond van de 17de november 2004, vandaag precies twaalf jaar geleden? Koningin Beatrix zou Hella Haasse de Prijs der Nederlandse Letterkunde uitreiken. En haar genodigden de hand schudden, waaronder Helga Ruebsamen en Willem Brakman..."

Klik HIER om verder te lezen

Briefwisseling: Willem Brakman


Nol Gregoor en Willem Brakman begin jaren 60

"Beste Nolle,
Dat het mij goed gaat moet je bij het naderen van de herfst zeker tussen haakjes lezen; nu en dan waait er een geel blad van mijn hoofd waarvan ik zeker wist dat het kort geleden nog groen was en verder bekruipen mij de tegenstrijdige gevoelens volgens traditie; de behoefte om weg te duiken in mijn kajuit onder ijverig papiergeritsel evengoed als het verlangen een dag lang verregende landschappen en kusten langs me heen te zien glijden (een zeer ijverig niets doen): Harlingen... Knokke...
Zeker is het de tijd waarin je moet zorgen een eigen kamertje te hebben, het ‘even los van vrouw en kind’, altijd al een groot genot, is dit vooral in de herfst en zeker op een leeftijd waarin dit seizoen wint aan symbolische kracht; vrouwen hebben hier geen oog voor. Een geeststerkende, zielverheffende tocht zie ik nog niet helder voor mij voor ons twee...(uit brief aan Nol Gregoor, 3 september 1963) "


Klik HIER om verder te lezen over briefwisseling van Willem Brakman met Nol Gregoor.

Biografen portaal: Willem Brakman

"Nico Keuning werkt aan een biografie van Willem Brakman, zo maakte uitgeverij Querido bekend. Hij neemt de fakkel over van Gerrit Jan Kleinrensink, die in 2014 overleed. Kleinrensink kondigde reeds in  2002 aan al het materiaal verzameld te hebben, zo blijk uit dit artikel van Annemiek Neefjes..."

Klik HIER om verder te lezen.

Interview Nico Keuning


Bron: maandag 3 oktober, 2016, Twentsche Courant Tubantia.

De biograaf

Wim Noordhoek


De biograaf [w]as al de titel van een roman van Willem Brakman (1922-2008). En nu komt er dan een echte biografie, van Nico Keuning. Dat na de lange jaren dat de beoogde biograaf Gerrit Jan Kleinrensink met de schrijver optrok tot hij in 2014 stierf.
Wonderlijk duo. Brakmans biografie schrijven terwijl hij nog leefde was ook eigenlijk onmogelijk. Immers wat Willem deed was zijn eigen geschiedenis (her)schrijven...

Klik HIER om verder te lezen.

Nico Keuning schrijft biografie Willem Brakman

Persbericht uitgeverij Querido (15 september 2016):


Nico Keuning schrijft de biografie van Willem Brakman. Brakman (1922-2008), die medicijnen studeerde en jarenlang bedrijfsarts was, publiceerde meer dan vijftig romans, verhalenbundels, novellen en essays. Zijn werk werd bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs (1962) en de F. Bordewijk Prijs (1979). In 1980 werd hem de P.C. Hooft-prijs toegekend.

Nico Keuning (1952) is neerlandicus. Hij schreef biografieën van Max de Jong, Jan Arends en Bob den Uyl en monografieën van Johnny van Doorn en Louis-Ferdinand Céline. In Boternacht beschreef hij de naoorlogse politieke geschiedenis van de grensplaats Elten. Keuning publiceert in diverse literaire tijdschriften, kranten en weekbladen, hoofdzakelijk (maar niet alleen) over literatuur. Zijn Bob den Uyl-biografie, Een zeker onbehagen, werd in 2010 bekroond met de Mr. J. Dutilhprijs.

Nico Keuning: ‘Brakman heeft zijn verleden herschapen tot een literair universum, een persoonlijke mythologie. Voor de lezer is het oeuvre een wonderbaarlijke ontdekkingsreis naar een andere werkelijkheid: een vermenging van heden en verleden vol gedachtesprongen, afwisselend in zowel weemoedige als hilarische scènes, beeldend proza vol taalcapriolen als hoogstandjes van een virtuoos verteller.’

Pieter Steinz over Willem Brakman

Naar aanleiding van het overlijden van Pieter Steinz.
In januari 2007 sprak Pieter Steinz over Willem Brakman ter gelegenheid van een Willem Brakman-avond


Klik HIER om de uitzending te bekijken

gids

Uit: Steinz: Gids voor de wereldliteratuur

Het Literair Klimaat: 1986-1992



"Brakmanlezers weten elkaar te vinden. In 1990 ontving ik een uitnodiging toe te treden tot de ‘Brakmankring’, een Leids leesclubje dat zich ten doel stelt manuscripten te verzamelen, het gedachtengoed van de meester uit te dragen en intern te twisten over eenduidig begrip van alle zijne werken. Ik heb er haastig voor bedankt. In de notulen van de oprichtingsvergadering die ik later toch kreeg toegestuurd las ik in een pontificaal regeltje dat een paar invités - we werden verontwaardigd met naam en toenaam genoemd - het nut van zo'n kring hadden betwijfeld en niet wilden toetreden. Een van de andere weigeraars schreef ik een brief. ...(Atte Jongstra)

Klik HIER om verder te lezen.

Zo slim als Odysseus

Woonhuis

Woonhuis Willem Brakman, situatie juli 2012. De werkkamer van Willem Brakman was links van de voordeur (witte gordijnen)


"De nieuwe roman van Willem Brakman behoort tot het beste wat ik dit jaar gelezen heb...(Willem Kuipers, Volkskrant, 18 oktober, 1980)"

Klik HIER om verder te lezen (pdf 5 pagina's, werkt best op PC).

Klik Hier. Willem Brakman leest voor uit Comeback (TV opname, MP4 bestand, dit kan afhankelijk van de snelheid van de internetverbinding enige tijd duren).

Ernst van Alphen over Willem Brakman: Barokke vertellingen

Ik zal vanmiddag [16 maart 2001] spreken over enkele romans die tot verschillende perioden, stromingen en taalgebieden behoren. En laat ik U maar direct bekennen: het zijn romans van mijn lievelingsauteurs. Maar hoe verschillende deze teksten ook zijn, ze hebben iets fundamenteels met elkaar gemeen. In deze romans wordt oeverloos geleuterd. De personages zijn niet te stoppen: ze vertellen verhalen, ogenschijnlijk zonder enig doel of structuur. Het ene verhaal roept weer een ander verhaal op, ofwel in een verhaal worden eindeloos andere verhalen ingebed. De ik-verteller uit Willem Brakmans novelle Interieur ( 1996) reflecteert als volgt over deze manier van vertellen:“ Zo iets als die Russische poppen, die tot in het oneindige zijn uit te pellen maar steeds weer zwanger gaan van een volgende.”

Klik HIER om verder te lezen (werkt best op PC).

Henk Hofland en Willem Brakman: De letteren 1982, VPRO



Naar aanleiding van het overlijden van Henk Hofland: in 1982 interviewde Henk Hofland o.a.Willem Brakman in het VPRO programma, De letteren.

Klik, voor deel 1 HIER voor de download van het mp4-bestand (MP4 bestand, dit kan afhankelijk van de snelheid van de internetverbinding enige tijd duren)
Klik, voor deel 2 HIER .

Water-Zee


Het dubbelnummer (17/18, 2016) van het literaire tijdschrift Extaze is een thema nummer over Water-Zee. In het nummer bijdragen over o.a. Slauerhof, Gerrit Krol.
Wim Noordhoek schrijft over Willem Brakman: "Met mijn vriend Willem Brakman toog ik op een zonnige dag in 2001 naar Den Haag. Op het Centraal Station huurden wij fietsen. Twee Hagenaars die als zovelen hun stad voorgoed hadden verlaten.
Wij zullen uitkomen aan zee. Maar eerst is er de Haringkade langs het Westbroekpark. We huren een bootje bij de theeschenkerij..."

Lees verder en bestel Extaze, Klik HIER

Brief: Willem Brakman aan Nol Gregoor

" Amicum Nolum,
Het heeft natuurlijk geen zin om te vragen hoe het met je gaat. Ten 1e krijg ik toch geen antwoord en ten 2e weet ik dat wel. Je voelt je de laatste tijd niet zo best, pijn hier en niet daar + een strak en gespannen gevoel in je hiho, verder nog steeds een rommelen vlak achter je huksnuk. En dan moe..."

Klik HIER om verder te lezen (pdf 3 pagina's, werkt best op PC).

Over Gregoor: Toen Willem Brakman en Nol Gregoor elkaar in de zomer van 1944 ontmoetten verschilden ze 10 jaar. Gregoor was ambtenaar aan een Ministerie, kenner van literatuur en beeldende kunst. Hij introduceerde Brakman in zijn vriendenkring van dichters en schilders. De ontmoeting met Gregoor was bepalend voor de ontwikkeling van Brakman. Nol Gregoor werd bekend als interviewer en maakte ook een biografische studie van Simon Vestdijk. Over Brakman schreef hij het korte verhaal: De heer Hop herinnert zich, (1987). Zij hadden een bloeiende en doorlopende correspondentie. De verhalenbundel De weg naar huis (1962) van Brakman zijn eigenlijk brieven aan zijn vriend Nol Gregoor. Nol Gregoor overleed in mei 2000.

Willem Brakman over FC Twente


Tekening: Willem Brakman, na een verlies van FC Twente

Maarten t Hart over Zes subtiele verhalen


Vlnr; Willem Brakman, Maarten Biesheuvel, Maarten t Hart

"...In het tot op heden helaas enige essay dat Brakman schreef (want wat is dat een prachtig werkstukje): ' Over het monster van Frankenstein' , haalt hij een opmerking van Adorno aan:..."

Klik HIER om verder te lezen (pdf 5 pagina's, gaat het best op PC).

Willem Brakman over kamp Westerbork uit: Glubkes Oordeel

"...Wat achter de verkeersweg, en evenwijdig ermee, liepen de spoorrails; vroeger was er ook nog een aftakking geweest niet ver van het dorp, die liep toen naar het concentratiekamp. De restanten van de aftakking lagen nog in het bos: wat roestige rails, wat biels, enkele plekken bruin grind. Op een open plek, vlak bij het vroegere kamp waren de verrotte rails op een blok biels monumentaal onhooggekruld. Aangevreten bruinrode staven stonden stijf in de lucht daar op die plek en eerden hiermee, zoals op een plaat stond te lezen, op fraaie en duidelijke wijze de nagedachtenis van de vele duizenden slachtoffers die weliswaar waren afgevoerd naar verre landen maar zoals later bleek uiteindelijk toch in de door de krullen aangegeven richting waren verdwenen.
Vaak stond Glubke op die plek zo vol dood, en keek naar de onbegrijpelijke leegte aan het eind der krullen, dat wil zeggen hij wandelde in gedachten wat door het dorp, stond hier en daar stil met nietsziende ogen en vond zich dan opeens terug, starend naar de rails die daar bruut en veraf eindigden zoals ook wel roetsjbanen eindigen op een kermis.
Het was er zoals op zoveel plaatsen die van de dood vertellen, vredig en stil, de schaduwen van de boomtakken wiegden wat over de biels en struik en vogels ritselden en floten..."

Doeschka Meijsing over Glubkes Oordeel

Doeschka Meijsing (Vrij Nederland, 1976, 20 november): "Een gelukkige oplossing is het om een verhaal dat te kort is voor een roman, in een boek te koppelen aan een essay van dezelfde schrijver. Vooral als verhaal en essay met elkaar te maken hebben, en de schrijver genoeg te vertellen heeft om verhaal en essay van uitzonderlijke kwaliteit te doen zijn..."

Klik HIER om verder te lezen (pdf 6 pagina's).

Wim Brands over Staren in het duister

Wim Brands: "Omdat ik een betoverend stukje las van Wim Noordhoek over het laatste onvoltooide boek van Willem Brakman, Staren in het duister, waarin..."

Klik HIER om verder te lezen.

Klik HIER om Wim Noordhoek te lezen.

Willem Brakman bij Adriaan van Dis; Boekenbal 1984


Links aan tafel, Willem Brakman
De VPRO televisie maakte een registratie van het boekenbal 1984 waar Willem Brakman aanwezig was.

Klik HIER om de uitzending te bekijken; vanaf minuut 35 Willem Brakman.

Den Haag; Wim Noordhoek



Wim Noordhoek:"...Ik wilde al vroeg maar een ding: weg uit Den Haag. Moest eerst het gymnasium afmaken, wat met veel onvoldoendes en buitensporig veel bijlessen zowaar in zes jaar lukte. Toen meteen op mijn achttiende naar Amsterdam verhuisd en heel lang, wel dertig jaar, nooit meer terug gegaan. Ik had er echt schrik van.
Door mijn vriendschap met schrijver Willem Brakman, Hagenaar bij uitstek, durfde ik langzaam aan weer in de stad te komen. Reden wij op NS-fietsen richting Nieboerweg, zijn vroegere buurtje, hij zelf woonde inmiddels in Boekelo. Brakman heeft veel geschreven over zijn jaren in Duindorp, a la Proust, Willems idee was dat hij zijn jeugd , zijn verhaal, zelf moest maken. Niet reconstrueren, maar herscheppen. Brakman bepaalde hoe het verleden geweest was. En dat heb ik met dit boekje ook geprobeerd. Je leert wat je kunt gebruiken en wat niet. Al schrijvende kom je erachter wat je verhaal is. Of wat jij wilt dat het is..." (Uit: VPRO gids, 5-11 maart 2016, blz 37).

Klik HIER voor meer informatie.

Willem Brakman over het Kimonomeisje van Breitner


Uit: Brakman's route door het Rijksmuseum Twenthe (Klik HIER voor meer informatie over zijn route.

Klik HIER voor informatie over Breitner in het Rijksmuseum.

Tijdschrift Extaze over water en zee


Willem Brakman op Schiermonnikoog, ver genoeg van de zee.

Wim Noordhoek: "In april verschijnt een nummer van het ‘Haagse’ tijdschrift Extaze over water en zee. Ik schrijf over Willem Brakman, die doodsbang was voor water. Hij bekende het me toen we eens naar het Stille strand waren gefietst, achter Duindorp, waar hij opgroeide..."

Klik HIER om verder te lezen.

Grijs verleden: Andre van den Heuvel



Naar aanleiding van het overlijden van Andre van den Heuvel: op 16 december 1993 speelde Andre van den Heuvel Grijs verleden van Willem Brakman.

Klik HIER voor de download van het mp4-bestand (MP4 bestand, dit kan afhankelijk van de snelheid van de internetverbinding enige tijd duren)

Willem Brakman aan Nol Gregoor (15-11-1986)



De plattegrond is van het Volkspark in Enschede, dat model heeft gestaan voor Het doodgezegde park, 1986.

Beste Nol... 15/11, 86
Veel dank voor je brief. Je weet ik ben een zeer begaafd brief ontvanger, en ik doe dus graag vondsten in de brievenbus. Die is overigens maar zelden leeg en alle brieven, dichtbundels verhalen en weet ik al niet naar behoren te beantwoorden is eigenlijk een durende taak apart.
Het ergste zijn de scholieren die een scriptie schrijven: die sturen dan brieven van de orde: geachte meneer Brakman ik moet mijn schoolbeurt over u schrijven: wat bedoelt u eigenlijk met uw werk? Er zijn veel aardige mensen onder, veel zielepieten, neuroten en lieden zo onbeschoft dat zelfs ik er niet van wist. Kortom een verhaal apart.
Je begrijpt dus een brief, of poststuk dat plezier doet is al heel wat. Ja, Doorn, begrijp ik ook niet helemaal, als ik aan den Haag denk, of Doorn met den Haag vergelijk dan waren zo'n beetje alle perspectieven in Doorn literair, het was een weefsel geworden van wandelende, rondrijdende beschouwingen, de woon van Vestdijk, en verder decor van veel, iedereen studeerde psychologie, speelde muziek, had een verhouding, zong Buxtehude of kneep in de bil, van zijn naaste, en begeerde.
Den Haag was dat voor mij niet, dat was eerder de hel, de weerglans van [...] sulphurgloed en een enkeling die er het zoetste lied doorheen rimpelde. Ik deed bij Doorn altijd een deur achter me dicht, had ook de indruk dat het dorp veel lager lag dan andere dorpen, en ander licht had kortom het liet zich verinnerlijken. Den Haag niet, als ik daar rond loop ben ik alleen maar zuchtende herinnering!
De foto op het boek is van Arie en is gemaakt in het Volkspark.

Willem Brakman over Tristram Shandy (t.g.v. nieuwe vertaling)



Op 12 januari verschijnt een nieuwe vertaling van Het Leven en de Opvattingen van de Heer Tristram Shandy van Laurence Sterne (vertaald door Jan en Gertrude Starink)

Willem Brakman: Het Shandyisme als schrijfplezier, (De Gids, 154, 1991):
'Laurence Sterne, deken in het bisdom York, was een van de bekendste predikers van zijn tijd: geestig, welbespraakt en excentriek. Zijn kerkelijke loopbaan was echter geen succes omdat de genoemde excentriciteit ook een reputatie omvatte als ‘womanizer’, en verder ontbrak hem ieder inzicht in de kerkelijke politiek. Hij schreef twee boeken: Sentimental Journey en Tristram Shandy, en schiep daarmee in de literatuur een populair bijvoeglijk naamwoord: ‘sentimental’. Samuel Richardson, de schrijver van Pamela, informeerde naar de betekenis van dat woord bij een dame die het weten kon en kreeg als antwoord ‘everything clever and agreeable’. Even kort als juist, maar te weinig voor een bij Sterne zo funderend begrip. Het was ook een nieuwe wijze van schrijven, een onbezorgde medley van autobiografische aantekeningen, scherpe commentaren op het leven, anekdotes, uitweidingen, overpeinzingen, even prikkelend als welsprekend en discontinu bijeengevoegd. Een nieuw gevoel, een in de vitale lagen van de persoon gewortelde waardering voor de volheid en rijkdom van het leven...'

Klik HIER om het stuk verder te lezen.

Willem Brakman over schrijven



In de roman Ansichten uit Amerika ‘…wandelen schrijver en verteller met de lezer mee, wijzen hem op wat er zich in de schaduwen beweegt, vertellen over wat net om de hoek is verdwenen of manen even om stilte teneinde een ver geroep niet te missen. (van het omslag)”

"(Noot van de schrijver). ...in dit net niet laten verstaan is toch geen sprake van onduidelijkheid, maar eerder van een intrigerend verwijzen. De schrijver kan dit voor een groot deel duidelijk maken: het gebeurde in de oorlog van 1870 dat de molenaar van de Moulin de la Galette door Duitse soldaten aan een wiek werd gebonden van zijn molen, en iedere keer als hij weer naar beneden suisde wachtten ze hem op en gaven hem een lel met de allerslechtste bedoelingen.

Toen hij dood was zweefde hij nog lang in het rond, en steeds weer opnieuw en op dezelfde plaats knakte onder spookachtig stormgeruis zijn hoofd, nu eens vertwijfelend, dan weer berustend of meewarig. Zo stelde tenminste de schrijver zich deze anekdote voor.

Aldus voorbereid zag hij op een slechte dag een afschuwelijk beeld over het televisiescherm gaan: daar zat als in een boos sprookje een adipeuze madam aan en haardvuur en at met dikke molshandjes vogeltjes! Met een kleine maar zeer vette mond hapte ze, de beringde pink geheven, karkasje na geroosterd karkasje van een lange pin en smikkelde op duistere wijze. Sinte-Franciscus, die reeds weende bij een gezonde fluiter, laat staan bij dit tafereel, zou echter de adem zijn weggebleven bij het schouwspel in de haard: reeksen pinnen waaraan reeksen vogeltjes draaiden daar in de vlammetjes rond, en allen knakten op dezelfde wijze, op hetzelfde moment en naar dezelfde kant het kopje. “Ach!” riep de schrijver in ontsteltenis uit, “de vogeltjes van La Galette!”
“Maar dat is toch niet te weten,” roept de lezer uit en de schrijver geeft dit toe, maar al was het wel zo, het ware te weinig... "

xhtml 1.0 | contact | disclaimer | copyright