wbrakman.nl

Bric à Brac

Een archief van eerdere berichten. Beschikbare jaren: 2017 - 2016 - 2015 - 2014 - 2013 - 2012 - 2011 - 2010 - 2009 - 2008 - 2007 - 2006 - 2005 - 2004 - 2003 - 2002 - 2001.

Dit is 2015

31 december 2015



Uit: Willem Brakman, Ondertekend, 1985

Wim Noordhoek: Brakman en de stadionsmart


Jammer dat Willem Brakman de neergang van het Nederlands elftal niet mee heeft mogen maken. In onze brieven roerde hij Oranje vaak aan. Deze is van 10 januari 2000. Hij is juist terug van een controle in het ziekenhuis...”

Klik HIER om het stuk te lezen.

Kerst



Uit: Willem Brakman, Ondertekend, 1985

“…Toen de trein stilstond in het dorp en de heer Vogelaar uitstapte was het nog niet geheel donker. Tussen de smalle glazen kappen van de perrons, precies boven de rails, stond de hemel nog bleekpaars en zonder strepen, maar op het kleine stationsplein was het wel donker; dat wil zeggen, om de rode gloed van de reusachtige kerstboom heen was het donkerder dan boven het station.
Een ware woudreus was het die daar op het pleintje was neergezet en de top was door alle lichtjes niet te zien. Staaldraden liepen van de grotendeels verborgen stam naar de muren van het station.
De boom was te groot vond hij met zijn stok tussen takken en harsgeuren porrend; daar moest van gemeentewege ergens een geweldig gat zijn geslagen in de omringende bossen, een gapende zwarte wond, een stil, naar bloempotaarde riekend verdriet met veel gebroken takken en harsdruppels. Misschien was de rode zon erin afgedaald en hing er zodoende veel samen in een wereld om een kerstfeest…(uit; Het godgeklaagde feest)”

Het soortelijk gewicht van de verbeelding


Tom van Deel, Tirade, jaargang 24, 1980: "Toen Willem Brakman door zijn uitgever Querido werd gevraagd welke kinderboeken uit zijn jeugd de meeste indruk op hem hebben gemaakt, gaf hij een amusant, en voor beter begrip van zijn eigen werk opmerkelijk antwoord. Hij schreef dat het Fulco de Minstreel is geweest, maar dan wel voorgelezen door meester Oortmesse. Want: ‘Dat voorlezen was een zeer bijzonder gebeuren, een van die momenten in het leven waarop men wordt gestempeld.’

De grijzende en vaderlijke meester bezat namelijk de gave om de verbeelding - het boek dus van Kieviet - hic et nunc te situeren in de werkelijkheid: ‘zijn middeleeuwse paarden draafden over de ruiterpaden van het Scheveningse bos; holle wegen, struikgewas, het woud waar het niet pluis was, ik kon de plekken gaan opzoeken, ernaar gaan kijken en met de hand aanraken’. Brakman stelt vast dat hij toen voor het eerst voelde hoe grondig een verhaal de werkelijkheid kan veranderen en hoe diep de werkelijkheid in een verhaal kan doordringen. ..."

Klik HIER om het stuk te lezen.

Het graf van de onbekende leraar


Wim Noordhoek: "Op school leerde ik vooral wat een volwassen man kon zijn. Dagelijks bestudeerde ik aandachtig het gedrag van de leraren. Mijn volwassenenstudie vergde zoveel aandacht dat ik aan de leerstof nauwelijks toekwam. Ik kon ze feilloos nadoen. Zag hun gezichten voor ik insliep. En nog.

Jarenlang volgde ik hun zenuwtrekjes, hoorde hun stembuigingen en kuchjes. Zag ze sigaretten of pijpen opsteken en registreerde hun kleding: ‘Deknatel – Duits - altijd bruin.’ Ze verdienen een monument, met eeuwige vlam.

In de literatuur zijn ze schaars. Bordewijk geeft ze aandacht in Bint. Maar de enige die precies wordt is Willem Brakman. In zijn 'Wak in het kroos', staat tot in de puntjes wat hij bij voorbeeld van zijn wiskundeleraar de heer Zondag leerde:..."

Klik HIER om het stuk te lezen.

Willem Brakman over schrijven: 'Een nobel beroep...'


Willem Brakman over 'schrijven' in het decor van zijn novelle Glubke's oordeel, 10 juli 1998.


Klik HIER om het stuk te lezen (laadt niet altijd goed op mobiele apparaten. Gebruik PC of Laptop bij problemen).

Arjan Peters bij Trapmonument voor Willem Brakman (4)




Arjan Peters; Naar boven met Willem Brakman: "...Zo lang hij achterom keek stroomde zijn werk voorwaarts...."


Klik HIER om de feestuitgave te lezen (laadt niet altijd goed op mobiele apparaten. Gebruik PC of Laptop bij problemen).

Trapmonument voor Willem Brakman (3)




Wim Noordhoek: "Een trap als monument. Willem schreef over trappen zoals hij over zoveel van het onopgemerkte schreef. Zijn monument dat gisteren onthuld werd voor de Enschedese Universiteit Twente is een trap, breed als in een theater. Marlene Dietr­ich zou hem kunnen afdalen, een hand aan de satij­nen jurk. Als de diva in Een weekend in Oostende...."


Klik HIER om het stuk verder te lezen.

Wim Noordhoek over Monument voor Willem Brakman (2)



Klik HIER om het stuk te lezen.

Uitnodiging, 9 oktober: Monument voor Willem Brakman (1)




Wim Noordhoek herleest Willem Brakman


"'k Herlees Willem Brakman, onderzoek zijn unieke wendingen, en ben aangeland in het jaar 1995, in Een voortreffelijke ridder, waarin hij als Don Quichote door Den Haag en Duindorp rondgaat. Af en toe moet hij zijn paard aan een lantaarnpaal vastbinden en zijn lans in een hoek zetten. Hier zit hij in een café aan de Ieplaan. En praat:...."

Klik HIER om het stuk te lezen.

Monument voor Willem Brakman




Willem Brakman: 'De geest groeit niet door vetten, koolhydraten en eiwitten'


Naar aanleiding van de p.c.hooftprijs verscheen in PZC, zaterdag krant, 21 maart 1981 een interview met Willem Brakman (door: Andre Oosthoek)

Klik HIER om het stuk te lezen (laadt niet altijd goed op mobiele apparaten. Gebruik PC of Laptop bij problemen).

Kroniek van het proza


Kort nadat Willem Brakman debuteerde met Een winterreis schreef Nol gregoor over dit debuut in De Gids (augustus 1961).

Klik HIER om het stuk te lezen (laadt niet altijd goed op mobiele apparaten. Gebruik PC of Laptop bij problemen).

Over Gregoor: Klik HIER ) en HIER )voor Gerrit Jan Kleinrensink over Nol Gregoor

Brakman en de muziek; Paul Abels




De Kersentuin, Tsjechov




In juni 2015 werd de Kersentuin van Tjechov op het Holland Festival gespeeld. In december 2015 staat het opnieuw op het programma (regie Johan Simons klik HIER )

Willem Brakman schreef voor het Nationale Toneel, voor het programmaboekje van 2000 (De kersentuin), over Tjechov

Klik HIER om de copie uit het programmaboek verder te lezen (laadt niet altijd goed op mobiele apparaten. Gebruik PC of Laptop bij problemen)

En Overal is de zee


Op 14 maart [2008] schreef Arie Storm een essay [in de Groene Amsterdammer] waarin hij op zoek ging naar wat de Nederlandse literatuur zo Nederlands maakt. Het land, de grond en de luchten bleken belangrijk. In het vervolg [2 april 2008, De Groene Amsterdammer] beschrijft hij de rol van het licht en de zee voor de Nederlandse kunst in de literatuur.

Hier is wat hij schreef over Willem Brakman:

"...Het lijkt mij belangrijk om je van het verleden bewust te zijn, op welke wijze dat verleden ook tot je komt. Waarom zou je je blik afwenden? Die Nederlandsheid ís er, die traditie, en die kunnen we maar beter op ons in laten werken en proberen te benoemen. Niet door bijvoorbeeld daas naar de zee te staren zoals Geert Wilders doet in een spotje van zijn politieke partij, maar door naar de zee te kijken zoals bijvoorbeeld Willem Brakman doet in het prachtige verhaal Water als water uit 1965:
‘Die zee was een troost, wij woonden achter de duinenrij, en dag en nacht hoorde ik de zee, de regen en de wind erover, het kantelen van de schelpen in het groene water en het terugstromen over de kleine steentjes als een klaterend applaus. Er waren de zoute onweersluchten, zwart en vet, die van de kust maar geen afscheid konden nemen, zoals daar ook waren de pijnen in de botten van mijn vader en grootvader, die aan de zee werden toegeschreven. De zee was overal, ’s nachts als de duisternis op de wereld lag omspoelde zij mijn bed en als het zo uitkwam dat het stormde, dan huiverde ik met de dekens om mijn gezicht getrokken als een baard, luisterde verrukt naar het zwartgroene gedreun, en hoopte er maar het slechtste van, want ik verlangde altijd sterk naar rampen.’

Ik geef Willem Brakman met opzet als voorbeeld. Hij is een kenmerkende Nederlandse auteur, zij het dan niet in de betekenis dat hij strak en rationeel proza schrijft; zijn proza is juist barok en weelderig. A. Alberts, om maar een schijnbare tegenpool te noemen, schreef een veel kaler oeuvre bij elkaar, maar ook hem vind ik een typisch Nederlandse schrijver. En om nog wat meer namen te noemen: A.F.Th. van der Heijden is wel weer een barokke schrijver en Nescio was een minimalist, maar ook deze schrijvers hebben Nederland duidelijk op zich in laten werken. Op een bijzonder concrete manier. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat deze auteurs ergens anders zouden zijn opgegroeid: er zit zo veel Nederland in hun werk! De Engelsman Peter Ackroyd stelt dat hij gelooft dat er zoiets bestaat als een nationale Engelse literatuur. En wat voor Engeland geldt, geldt in dit geval eveneens voor Nederland, denk ik. Zouden we de Nederlandsheid van de personages van Brakman en van A. Alberts en van Van der Heijden en van Nescio uit het oog verliezen, of niet durven te onderkennen, dan zouden we onszelf uit het oog verliezen of niet durven kennen. En dan zijn we ver van huis......

Op 14 december 2013 besprak Arie Storm in zijn boekenrubriek op Radio 1, De verhalen van Willem Brakman, waarin Water als water is opgenomen.

klik HIER om de uitzending te beluisteren. De bespreking begint na ongeveer 2 minuten



"De verhalen"

Interview met Willem Brakman; n.a.v. P.C.Hooftprijs


Op 16 mei 1981 (Eindhovens Dagblad) werd Willem Brakman geïnterviewd n.a.v. de uitreiking van de P.C.Hooftprijs op 20 mei 1981.

"Wij zochten de auteur op in het excentrisch gelegen Enschede. Vanuit Zutphen kun je er komen in een voorhistorisch oliewalmend treintje.....

Klik HIER om verder te lezen (laadt niet altijd goed op mobiele apparaten. Gebruik PC of Laptop bij problemen)

Kamervragen over Willem Brakman; deel 2


Op 4 juni 1966 (Algemeen Handelsblad) schrijft Nico Scheepmaker nog eens over Algra en Willem Brakman.


Kamervragen over Willem Brakman; deel 1


Ook over Willem Brakman zijn kamervragen gesteld. ARP-er Algra stelde vragen over De gehoorzame dode; in Brandpunt reageerde destijds Willem Brakman. Nico Scheepmaker zag het (uit: Utrechts Nieuwsblad, 16 mei 1966).

Klik HIER om Nico Scheepmaker te lezen (laadt niet altijd goed op mobiele apparaten. Gebruik PC of Laptop bij problemen)

De Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs, 1962


In de vergadering van 18 mei 1962 neemt het bestuur van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde het advies van de Commissie voor Schone Letteren over om aan de schrijver Willem Brakman de prijs toe te kennen.


Willem Brakman (1978): Bedlam


Bethlem Royal Hospital of London (psychiatrisch ziekenhuis)

"...Achter het paviljoen lag de keet materialen. Daar wachtte de Karel Doorman, een plompe zegekar, zo zwaar mogelijk in elkaar getimmerd met wielen ter breedte van een mannenromp en spaken zo dik als een mannendij. Binnen de zware henneptros struikelde iedereen over iedereen en liep men alle kanten uit, maar langzaam en statig rolde de wagen naar buiten en rommelde hij verder over het bospad. Dat leek bovennatuurlijk, maar het terrein helde daar wat. Dit viel niet direct op, maar het was zo en daarom waggelde het hele geval als vanzelf naar de hoop stenen waar hij dan weer vanzelf tot stilstand kwam. Daar werd ingeladen. Stenen blijven stenen, dat is zo, maar hij had het nog niet meegemaakt dat ze elkaar of hem te lijf gingen en uiteindelijk kwam alles in de kar terecht. Wat hielp was nu en dan het goede voorbeeld, Schenk beklauterde dan een wiel en dreunde een brok in de bak met een klap alsof iets dat daar leefde in een keer werd verpletterd...."


Klik HIER om verder te lezen

Willem Brakman over W.F.Hermans

"Ik moet bekennen dat ik van Hermans niet alles heb gelezen en ben er van overtuigd dat hij mij zou hebben ingedeeld bij hen die wel de mond opendoen over hem, zonder hem te hebben begrepen. Afwijzingen lagen in zijn mond bestorven. Ik las zijn grote romans met bewondering. Als liefhebber van Ter Braak vatte ik Mandarijnen op zwavelzuur knorrig samen als een vrucht op eigen sap, doorkruiste zijn overige werk als het mij voor de voeten liep en vaak met groot genoegen, want zonder welwillendheid heeft geen tekst een kans. Bladerend in een bundel interviews, stootte ik op een zin over de ernst van het schrijven. Hermans plaatste daarin zijn ernst tegenover het "leuk schrijven" van Toon Hermans. 'Het is een groot schandaal', zei hij, 'om deze man ook Hermans te noemen'. Een zin als het L'état c'est Moi..."


Klik HIER om verder te lezen

Wim Hazeu in gesprek met Willem Brakman

Op 26 januari 1970 werd Willem Brakman n.a.v de oorlogsroman Debielen en demonen door Wim Hazeu geinterviewd voor het NCRV programma 'Literama':

"Wim Hazeu: Waarom bent u geen psychiater geworden?

Willem Brakman: Ik ben oorspronkelijk gaan studeren om psychiater te worden. Ik zat dan ook alle vakanties vele maanden lang in psychiatrische instellingen, ik liep daar rond en hielp wat"...


Klik HIER om het typoscript van het interview verder te lezen (laadt niet altijd goed op mobiele apparaten (4 blz.). Gebruik PC of Laptop bij problemen)

Hella Haasse over het vroege werk van Willem Brakman: deel 2 (zie voor deel 1, hieronder)


Hella Haasse en Willem Brakman in De Bijenkorf, 1964.

"Een van de meest begaafde en interessante nederlandse prozaisten van nu is naar mijn mening Willem Brakman...(De zeven Kunsten, radio recensie, 1964, uitzending 23 juni)"


Klik HIER om het typoscript van Hella Haasse verder te lezen (laadt niet altijd goed op mobiele apparaten (4 blz.). Gebruik PC of Laptop bij problemen)

Hella Haasse over het vroege werk van Willem Brakman: deel 1


Hella Haasse en Willem Brakman in De Bijenkorf, 1964.

"Toen ik de lectuur van Willem Brakmans eerste roman 'Een winterreis' beëindigd had, was ik verrast en onbevredigd tegelijk. Verrast om de superieure kwaliteit van zijn proza, dat vrijwel zonder inzinking van de eerste tot de laatste bladzij kernachtig, lenig en vol dichterlijke vondsten het sobere gegeven (de arts Akijn gaat op middelbare leeftijd voor een kort bezoek naar het land zijner vaderen, Zeeuws Vlaanderen) de kleur en diepte van intens beleefde werkelijkheid gaf, onbevredigend, omdat...(De zeven Kunsten, radio recensie, 1963)"


Klik HIER om het typoscript van Hella Haasse verder te lezen (laadt niet altijd goed op mobiele apparaten (2 blz.). Gebruik PC of Laptop bij problemen)


Aantekeningen van Hella Haasse op eerdere versie van de recensie.

2015


'Uit: Willem Brakman, Ondertekend, 1985'

xhtml 1.0 | contact | disclaimer | copyright